Artykuł opublikowany pod adresem:     http://gigawat.net.pl/article/articleprint/892/-1/71/

Koszt budowy i eksploatacji elektrowni i elektrociepłowni wykorzystujących biomasę


Informacje Numery Numer 12/2006

Światowe zasoby biomasy są obecnie źródłem 44 ± 10 EJ energii w ciągu roku, co stanowi od 9 do 13 procent energii zużywanej na świecie. Udokumentowane zasoby biomasy, szacowane na ponad 276 EJ/rok, są sześciokrotnie wyższe od obecnego poziomu ich wykorzystania na świecie, a zasoby prognostyczne wynoszą około 2900 EJ/rok.

Biomasą nazywamy „wszelkie substancje organiczne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, w tym przetworzone przez człowieka, które mają zastosowanie do pozyskania z nich energii”. Zasoby biomasy są obecnie źródłem 44 ± 10 EJ energii zużywanej w ciągu roku na świecie, czyli od 9 do 13 procent.

Około 38 EJ przypada na tradycyjne zastosowania biomasy w krajach tzw. trzeciego świata – jest to głównie drewno przeznaczone na opał. Pozostałe 6 EJ ma zastosowanie w nowoczesnych technologiach do produkcji pary, elektryczności i biopaliw ciekłych. W 2002 roku przy zastosowaniu tych technologii produkcja ciepła z biomasy wyniosła 0,226 EJ. Ponadto uzyskano 0,093 EJ ciepła z odpadów przemysłowych i 0,186 EJ ciepła z odpadów komunalnych. W tym samym roku produkcja energii elektrycznej wyniosła odpowiednio: 116,1 TWh z biomasy, 19,1 TWh z odpadów przemysłowych i 36,8 TWh z odpadów komunalnych – w sumie 172 TWh.




Zasoby biomasy (tab. 1) ocenia się na podstawie energii możliwej do uzyskania przy zrównoważonej produkcji i zużyciu biomasy. Udokumentowane zasoby biomasy na świecie szacowane są na ponad 276 EJ/rok i są sześciokrotnie wyższe od obecnego stopnia ich wykorzystania, a zasoby prognostyczne wynoszą około 2900 EJ/rok. Największym ograniczeniem znacznego zwiększenia produkcji energii z biomasy jest konieczność przeznaczenia dużych połaci ziemi pod uprawę roślin energetycznych. Pokrycie światowego zapotrzebowania na energię (około 427 EJ w 2002 roku) wymagałoby kultywacji biomasy na terenie obejmującym około dwa miliardy hektarów (czyli około 20 milionów km2) ziemi! Obszar ten jest równy powierzchni całej Ameryki Północnej. Jednocześnie wielkość ta - według niektórych szacunków - równa jest w przybliżeniu powierzchni „zdegradowanej” ziemi na świecie, która mogłaby być teoretycznie wykorzystana do uprawy biomasy.

Elektrownie i elektrociepłownie na biomasę, biogaz i odpady

Przedmiotem analizy jest pięć elektrowni, w tym: dwie na biomasę (oznaczone CZE-CR i USA-CR), dwie na odpady komunalne (oznaczone CZE-WI i NDL-WI) oraz jedna na biogaz z wysypiska śmieci (oznaczona USA-LG). Rysunek 1 ilustruje koszt budowy tych elektrowni, zlokalizowanych w trzech krajach.




Koszt budowy elektrowni na biomasę kształtował się na poziomie od 1700 do 2178 USD/kWe. Budowa elektrowni na odpady komunalne kosztowała 3630 USD/kWe w Czechach i 7013 USD/kWe w Holandii, natomiast koszt budowy elektrowni na biogaz wyniósł 1476 USD/kWe. Średni koszt budowy elektrowni na biomasę, biogaz i odpady ukształtował się na poziomie 3199 USD/kWe (lub 2246 USD/kWe, nie uwzględniając w tej kalkulacji wyjątkowo kosztownej holenderskiej elektrowni na odpady komunalne).

Rysunki 2 i 3 obrazują specyfikacje kosztów wytwarzania energii elektrycznej w 5 elektrowniach na biomasę, biogaz i odpady komunalne, przy zakładanym koszcie kapitału 5% i 10%.

Przy koszcie kapitału 5% (por. rys. 2) najtańsza energia pochodzi z dwóch elektrowni na odpady komunalne, przy uwzględnieniu dochodu ze spalania śmieci. Trzecim najtańszym źródłem energii jest elektrownia na biogaz pochodzący z wysypiska śmieci – w tym przypadku paliwo jest darmowe. Czwarte i piąte miejsca zajmują elektrownie na biomasę.




Przy koszcie kapitału 10% (por. rys. 3) kolejność efektywności ekonomicznej elektrowni pozostaje taka sama, z wyjątkiem najdroższej w budowie holenderskiej elektrowni na odpady komunalne, która z drugiego miejsca przechodzi na czwarte. Spłata kredytu zaciągniętego na pokrycie kosztów budowy tej elektrowni, w przeliczeniu na wytwarzaną energię elektryczną, wyniosła aż 142,40 USD/MWh.




W tabeli 2 przedstawiono dane z 5 elektrowni poddanych analizie. Ich żywotność oceniana jest od 15 lat (dla holenderskiej elektrowni na odpady komunalne) - do 40 lat (dla pozostałych elektrowni), a sprawność na poziomie od 25% do 38,3% (średnio 31,5%). Ze względu na dużą rozpiętość kosztów poniesionych na spłatę inwestycji i zakup paliwa, obserwujemy znaczną różnice w cenie pozyskiwanej energii elektrycznej. Przy 5% koszcie kapitału, spłata nakładów na inwestycje pochłania średnio 35,10 USD/MWh. Przy 10% koszcie kapitału obserwujemy znaczny wzrost nakładów na spłatę inwestycji – średnio w wysokości 51,54 USD/MWh.

Koszt eksploatacji elektrowni na biomasę, biogaz i odpady był mało zróżnicowany i wyniósł średnio 16,24 USD/MWh. Największą rozpiętość obserwujemy w cenach paliwa. W przypadku dwóch elektrowni spalających odpady komunalne otrzymywany jest dochód za spalenie odpadów, odpowiadający w przeliczeniu 109,80 i 65,30 USD/MWh. Gaz czerpany z wysypiska śmieci do zasilania jednej z elektrowni uzyskiwany jest bezpłatnie. Natomiast ceny zakupu biomasy wynoszą w przeliczeniu 13 USD/MWh w amerykańskiej elektrowni i 52,80 USD/MWh w elektrowni czeskiej. Jak wynika z wcześniejszych obliczeń, duży wpływ na koszt energii ma cena paliwa, a tym bardziej ewentualny dochód uzyskany za spalanie odpadów komunalnych. W przypadku jednej z elektrowni spalającej odpady komunalne, przy koszcie kapitału rzędu 5%, dochód za spalanie śmieci był większy niż koszt wytwarzania energii elektrycznej. W tym przypadku wytwarzanie energii elektrycznej w pewnym sensie nic nie kosztowało, a jej sprzedaż przyniosła dodatkowy zysk właścicielowi spalarni odpadów komunalnych.




Uwagi: Łączny minimalny i maksymalny koszt energii obliczony został dla całych elektrowni (nie jest więc sumą minimalnych i maksymalnych kosztów spłaty inwestycji, eksploatacji i paliwa dla odrębnych elektrowni).
Sprawność obliczono na podstawie LHV, μ = średnia, σ = odchylenie standardowe.

Analizą zostały objęte również dwie elektrociepłownie: jedna na biogaz (oznaczona DEU-CHP5) i druga na biomasę (oznaczona AUT-CHP2). Koszt budowy elektrociepłowni na biogaz wyniósł 2562 USD/kWe, a nakłady na spłatę inwestycji: 35,20 USD/MWh lub 43,60 USD/MWh, odpowiednio przy koszcie kapitału 5% i 10%. Elektrociepłownia spalająca biomasę była o 45% droższa w budowie – kosztowała bowiem 3718 USD/kWe. Nakłady na spłatę inwestycji dla tej elektrowni ukształtowały się na poziomie 57,30 USD/MWh lub 78,20 USD/MWh przy kosztach kredytu odpowiednio 5% i 10%.

Koszty eksploatacji i koszty paliwa były również większe w elektrociepłowni na biomasę niż w przypadku elektrociepłowni spalającej biogaz. Koszt eksploatacji wyniósł odpowiednio 17,80 i 27,50 USD/MWh. Biogaz kosztował - w przeliczeniu na koszt wytwarzanej energii elektrycznej - jedynie 22 USD/MWh, a biomasa ponad pięć razy więcej, czyli aż 124,6 USD/MWh.




Duży wpływ na cenę energii miał dochód uzyskiwany za energię cieplną, który w przeliczeniu na wytwarzaną energię elektryczną wyniósł odpowiednio 12 USD/MWh dla elektrociepłowni na biogaz i 85,80 USD/MWh dla elektrociepłowni na biomasę. Wyższa cena paliwa do elektrociepłowni na biomasę jest w dużej mierze rekompensowana przez wyższy dochód ze sprzedaży energii cieplnej.




Energia elektryczna wytwarzana w elektrociepłowni na biogaz kosztowała 63 USD/MWh (przy koszcie kapitału = 5%), lub 71,40 USD/MWh (przy koszcie kapitału = 10%), uwzględniając dochód uzyskany za energię cieplną. Mimo dochodów, które przynosi energia cieplna, koszt energii elektrycznej wytwarzanej w elektrociepłowni na biomasę był znacznie wyższy. Wyniósł on 123,60 USD/MWh (przy koszcie kapitału = 5%) lub 144,50 USD/MWh (przy koszcie kapitału = 10%).




| Powrót |

Artykuł opublikowany pod adresem:     http://gigawat.net.pl/article/articleprint/892/-1/71/

Copyright (C) Gigawat Energia 2002